دوشنبه ۰۳ آذر ۱۳۹۳ ساعت ۱۱:۳۶ | چاپ | نامه الکترونیک

 


 
تعریف مشاوره
 
مشاوره را جرياني ميدانند كه در آن وجود ارتباط بين مراجع و مشاور ضرورت دارد . مراجع معمولاً با مسئله و مشكل عاطفي مواجه است و مشاور نيز در ارائه راه حل براي مشكلات عاطفي وي تخصص دارد كه از طريق برقراري رابطه مشاوره اي،مشاور به مراجع كمك مي كند تا راه حلي براي مشكلش پيدا كند.
 
مشاوره يكي از خدمات راهنمايي مي شمارند و ارائه اطلاعات صرف پند دادن و تلقين عقايد ،مشاوره به حساب نمي آید. زيرا ارتباط مشاوره اي كه لازمه درمان است،وجود ندارد و مشاور صرفاً افكار و عقايدش را براي ديگران بيان مي كند.
 
نكته قابل ذكر اينكه مشاوره با راهنمايي و روان درماني تفاوت هايي دارند.راهنمايي مفهوم وسيعي دارد و تمام برنامه ها و فعاليت هايي را شامل مي گردد كه براي كمك به فرد تهيه مي شوند .در حاليكه مشاوره يكي از خدمات و تكنيك هاي خاص راهنمايي و اصطلاحاً قلب آن است. راهنمايي جنبه پيشگيري و مشاوره در وهله اول بُعد درماني دارد.
 
بدين معني كه از طريق راهنمايي از بروز مشكلات جلوگيري مي شود و مشاوره به حل مشكلات كمك مي كند و درباره تفاوت مشاوره و روان درماني نيز مي توان گفت كه در مشاوره اولاً مسائل عاطفي  حاد كمتر مطرح مي شوند.ثانياً نگرش مثبت بيشتري نسبت به مراجع و نگراني او وجود دارد و ثالثاً مدت درمان مشكل كوتاهتر است.
 
ضرورت راهنمايي و مشاوره در دانشگاه يكي از اهداف تعليم و تربيت فراهم نمودن شرايط و امكانات ،جهت  تعالي بشر است وانتظار مي رود حاصل فرآيند آموزش عالی، انسان هايي توسعه يافته ، با ايمان و معتقد با آرمان هاي معنوي ، نوع دوست ،توانمند،متفكر و خلاق باشند.
 
تا در دنياي پيچيده ي امروز و فردا مسير زندگي خويش را به درستي انتخاب كرده و موفقيت هاي روز افزون بدست آورند. از آنجا كه دوران نوجواني و جوانی همراه با تغييرات جسمي رواني مرحله اي بسيار حساس در حيات بشر بوده و شك و كنجكاوي در شناخت مسايل و ترديد در تصميم گيري از خصوصيات اين دوران است ،لذا او بيش از هر زماني نيازمند راهنمايي و مشاوره مي نمايد.
مشاوره و راهنمايي در  دانشگاه ها  برنامه اي حياتي است كه در عرصه ي تعليم و تربيت جهان خصوصا در طول آموزش همگاني ازساليان گذشته مورد توجه قرار گرفته است. كمك به توسعه مهارت هاي زندگي به ويژه فرايند تصميم گيري و هدف گزيني ازضرورت هاي ارزشمندي است .
 
 
نياز انسان به راهنمايي و مشورت با ديگران در تصميم گيري ،انتخاب و به كارگيري راه حل هاي مناسب در زندگي بركسي پوشيده نيست. خصوصا در سنين نوجواني كه تحولات جسمي و روحي ،انسان را با شرايط بحراني خاصي مواجه مي سازد . خصوصا در سنینی که فرد ناچار به انجام انتخابهای مهمی است. مسلماً چنین مشاوره‌ها و راهنمایی هایی کمک شایان توجهی در اقدامات درست و مناسب او خواهد داشت و از خطا رفتن راهها و تصمیمات انتخابی جلوگیری خواهد نمود. بیشتر عدم موفقیت ها ، شکست و در نیمه راه ماندن ها ، ناشی از عدم داشتن اطلاعات کافی در زمینه موضوع و انجام انتخابهای نادرست است. از اینرو انجام مشاوره در زمینه‌های مختلف مثل مشاوره ازدواج ، مشاوره در شرایط بحرانی ، مشاوره شغلی و غیره اهمیت دارد .از طرف ديگر پيچيدگي روز افزون جهان امروز ، ضرورت تربيت انسان هايي آگاه، سالم،انديشمند،مبتكر و خلاق را مطرح نموده است.
 
 
 
اهمیت و لزوم مشاوره خانواده
 
مشاوره خانواده به ارائه خدمات مشاوره‌ای در زمینه مسائلی می‌پردازد که به نحوی با خانواده و مسائل آن مرتبط است. نمونه‌ای از این مسائل عبارتند از ازدواج و تشکیل خانواده (تربیت فرزندان)، شیوه‌های ارتباطی مؤثر بین همسران، بررسی اختلافات خانوادگی و ارائه راه کارهای مناسب برای درمان مشکلات نوجوانی و مشاوره و شناسایی مشکلات روحی با توجه به شیوه‌های زندگی نوین و پیچیده‌تر شدن شرایط زندگی افراد با استرسها و فشارهای حاصل از این زندگی مواجه هستند.
 
مشاوره خانواده فرآیندی است که راه کارهای مناسب برای سازگاری افراد با این شرایط و مدیریت استرس فراهم می‌سازد. علاوه بر این چنین شرایط پیچیده زندگی نیاز افراد به دریافت اطلاعات مناسب در زمینه‌های مختلف را موجب می‌شود. از اینرو مشاوره خانواده چنین وظیفه‌ای را بر عهده می‌گیرد، به ارائه راهنمایی ، اطلاع رسانی و حل مسائل خانوادگی مبادرت می‌ورزد. هر چند می‌توان گفت که بطور کلی تمام زمینه‌هایی که با خانواده و مسائل آن مرتبط هستند به عنوان موضوع قابل طرح در مشاوره خانواده مطرح هستند، اما به مواردی از موضوعات رایج در این فرآیند اشاره می‌شود:
 
 
موضوعات قابل طرح در مشاوره  دانشجویی
 
 
     1-ازدواج و تشکیل خانواده یا مشاوره قبل ازدواج
 
هر چند مشاوره قبل از ازدواج عموماً اصطلاح کلی‌تری است و زمینه‌های مختلف را در جریان ازدواج در بر می‌گیرد از جمله مشاوره‌های پزشکی و ژنتیکی. اما مشاوره قبل از ازدواج از لحاظ روان شناختی موضوع بسیار مهمی است که امروزه مورد توجه فراوان قرار گرفته است. آشنایی افراد با مشکلاتی که اغلب بعد از ازدواج منجر به پدیده‌های شومی چون طلاق می‌شود، انگیزه افراد را برای انجام مشاوره قبل از ازدواج از لحاظ روان شناختی برانگیخته است.
 
چنین فرآیندی به جوانانی که قصد ازدواج با یکدیگر را دارند کمک خواهد کرد، اطلاعات مناسب و کاملتری از ویژیگی های یکدیگر کسب کنند و تنها به معیارهای ظاهری به عنوان ملاک انتخاب همسر توجه نکنند. در این راستا روانشناسان و مشاوران کمک شایان توجهی در جهت شناسایی افرادی که ازدواج آنها با یکدیگر اغلب مشکل آفرین بوده و ازدواجهای ناموفقی را سبب می‌شوند، می‌نمایند. به عنوان مثال ازدواج یک فرد درون گرا با یک فرد برون گرا و در سطوح تخصصی‌تر ، افراد ناایمن اجتنابی با افراد ناایمن دوسوگرا. مشاوران خانواده در این فرآیند از انواع مصاحبه و در صورت نیاز از آزمونهای روانی استفاده می‌کنند.
 
  2-تربیت فرزندان
 
مقوله تربیت فرزندان از موضوعات بسیار مهمی است که اغلب مشاوران خانواده ، مراجعین زیادی در این راستا دارند. بطوری که خانواده‌ها با افزایش اطلاعاتی که در زمینه تربیت مناسب فرزندان و لزوم آن پیدا کرده‌اند و رغبت فزاینده در جهت آموزش راهکارهای مناسب برای تربیت کودکان و نوجوانان خود نشان می‌دهند. در این زمینه خدمات مشاوران ممکن است درزمینه آموزش و ارائه راهنمایی باشد و یا زمینه حل یک مشکل تربیتی. در موضوع اول مشکلی اتفاق نیفتاده و خانواده راغب است به صورت پیشقدم مطالبی مفید را در زمینه تربیتی بیاموزد، اما در موضوع دوم اغلب بعد از بروز مشکل است که خانواده مراجع می‌کنند و در جهت حل مشکل اقدام می‌کند. به عنوان مثال خانواده‌هایی که متوجه شده‌اند فرزند آنها مدتی است دروغهای زیاد می‌گوید.
 
 
   3- شیوه‌ ای ارتباطی مناسب بین همسران
 
 روابط موجود بین اعضاء خانواده در سلامت خانواده و اعضاء آن از جنبه‌های مختلف جسمی ، روانی و اجتماعی اهمیت فراوانی دارد. بسیاری از مشکلاتی که بین همسران رخ می‌دهد و گاه آنها را تا مرحله طلاق پیش می‌برد به مخدوش بودن روابط بین آنها مربوط است و اگر بررسی دقیقی صورت بگیرد، می‌بینیم که در واقع هیچ مشکل جدی و حادی مطرح نبوده است. در این مقوله مشاوره خانواده تلاش می‌کند به همسران بعد از تشکیل خانواده آموزشهای لازم را بدهد، به آنها را در شناخت یکدیگر کمک نماید. همچنین به آنها کمک خواهد کرد شکل مناسبی به روابط خود بدهند، شیوه‌های مناسب ارتباط با یکدیگر بشناسند و از همه مهمتر به تفاوتهای موجود بین زن و مرد که اغلب مشکلات ارتباطی را به بار می‌آورد، آشنا شوند.
 
 
4-   بررسی اختلافات خانواده و ارائه راهکارهای مناسب
 
هر چند وجود برخی مشکلات در اکثر خانواده‌ها به صورت جزئی و خفیف طبیعی به نظر می‌رسد، اما خانواده‌هایی نیز وجود دارند که با مشکلات حادتری روبرو هستند. بحث و بررسی این نوع اختلافات در جریان مشاوره خانواده اغلب کمک شایان توجهی به این خانواده‌ها می‌کند. هر چند در گذشته حل چنین مسائلی اغلب به صورت ریش سفیدی و کمک بزرگان خانواده صورت می‌گرفت،ولی آنچه اهمیت مشاوره خانواده را امروزه در این قبیل مسائل بارزتر می‌سازد دور شدن خانواده‌ها از یکدیگر و فقدان اطلاعاتی مناسب افراد در زمینه مسائلی است که خانواده با آن روبروست. در چنین جلساتی اغلب اعضاء مشکل‌دار و حتی اعضاء غیر مشکل‌دار شرکت می‌کنند. از جمله این مشکلات عبارتند از اختلافات مربوط به خانواده‌های همسران ، دخالت آنها و یا سایر عوامل و ...
 
 
5- مشکلات روحی اعضاء خانواده
 
وجود یک عضو که از لحاظ روانی دارای مشکلاتی است تأثیرات زیادی روی بافت خانواده دارد. این مشکلات چه خفیف باشند مثل یک افسردگی خفیف و چه عمیق باشند، مثل وجود یک فرد اسکیزوفرن یا عقب مانده ذهنی در خانواده قابل توجه هستند. با توجه به اینکه این دسته از مشکلات اغلب کل اعضاء را می‌تواند به نحوی تحت تاثیر قرار دهد مشاوره با کل اعضاء خانواده لازم به نظر می‌رسد. به عنوان مثال آموزش خانواده‌ای که یک عضو معتاد دارد. به عبارتی مشاوره خانواده در این کارکرد خود علاوه بر شناسایی و ارجاع مناسب اختلالات روانی مثل انواع افسردگی ، اضطرابها ، اختلالات شخصیت ، اختلالات روان تنی ، اختلالات جنسی ، اختلالات سوء مصرف مواد ، آموزش های لازم را برای سایر اعضاء سالم خانواده نيز ارائه می‌کند.
 
 
 
راهنمايي و مشاوره  تحصیلی -  شغلي
 
مشاوره تحصیلی مقدمه مشاوره شغلی است ،زیرا فرد بر اساس انتخاب صحیح رشته تحصیلی می تواند،شغلی را انتخاب کند که تجربه علمی آن شغل را  داراست ،بر همین اساس در مشاوره تحصیلی در زمینه های انتخاب رشته صحیح ،روش های برنامه ریزی و مطالعه صحیح به مراجع کمک خواهد شد. اما مشاوره شغلی عبارت است از تعیین یک حرفه که با استعدادها و امکانات و خصوصیات روانی و جسمی فرد سازگار و هماهنگ باشد. به عبارتی در این شاخه راهنمایی و مشاوره دو دسته اطلاعات مورد بررسی قرار می‌گیرند. یک دسته اطلاعات مربوط به مشاغل و دسته دیگر اطلاعات مربوط به ویژگیها و استعدادهای فرد و در جریان مشاوره تلاش می‌شود تا هماهنگی و تناسب بین این دو دسته اطلاعات مشخص شود و تعیین گردد تا چه اندازه‌ای شرایط مربوط به یک حرفه با تواناییها و ویژگیهای فرد سازگاری دارد.
 
 
 
جهت ورود مستقيم به وبلاگ مشاوره موسسه به لينك زير مراجعه فرماييد:

 
 

 
 

سامانه سیدا

كانال تلگرام موسسه

سامانه پرسش و پاسخ